Radcowska, adwokacka, notarialna czy komornicza — która aplikacja prawnicza jest naprawdę najtrudniejsza? 19 lat oficjalnych danych Ministerstwa Sprawiedliwości
Najpopularniejsza aplikacja to nie zawsze najłatwiejszy start
27 września 2025 r. do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską przystąpiło 2642 kandydatów — zdecydowanie najwięcej spośród czterech aplikacji prawniczych organizowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Krajowa Izba Radców Prawnych sama podkreśla w swoich materiałach, że radcowska "to najczęstszy wybór absolwentów prawa". Ale popularność to nie to samo, co łatwość zdania.
Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje co roku, za pośrednictwem Departamentu Zawodów Prawniczych, zbiorczą analizę porównującą zdawalność wszystkich czterech egzaminów wstępnych — adwokackiego, radcowskiego, notarialnego i komorniczego — od 2006 r. (komornicza dołączyła w 2008 r.). Przeanalizowaliśmy tę oficjalną analizę razem z najświeższymi wynikami z sesji wrześniowej 2025 r., żeby sprawdzić, jak radcowska naprawdę wypada na tle swoich trzech "sióstr".
19 lat, cztery aplikacje, jedna tabela
| Rok | Adwokacka | Radcowska | Notarialna | Komornicza |
|---|---|---|---|---|
| 2006 | 39,2% | 26,7% | 4,5% | — |
| 2007 | 47,8% | 55,0% | 54,4% | — |
| 2008 | 11,7% | 11,8% | 25,4% | 94,7% |
| 2009 | 78,7% | 76,5% | 76,1% | 96,6% |
| 2010 | 33,3% | 25,0% | 21,2% | 78,6% |
| 2011 | 52,0% | 45,4% | 15,4% | 83,9% |
| 2012 | 54,8% | 50,5% | 27,5% | 80,8% |
| 2013 | 53,1% | 46,5% | 35,8% | 74,3% |
| 2014 | 53,6% | 48,6% | 44,1% | 33,6% |
| 2015 | 37,5% | 34,4% | 39,5% | 64,4% |
| 2016 | 42,6% | 40,4% | 44,6% | 31,6% |
| 2017 | 56,9% | 54,7% | 41,2% | 45,3% |
| 2018 | 54,7% | 51,9% | 32,7% | 46,4% |
| 2019 | 55,1% | 55,3% | 55,0% | 29,3% |
| 2020 | 51,3% | 49,2% | 34,7% | 84,8% |
| 2021 | 59,8% | 58,9% | 60,7% | 64,2% |
| 2022 | 41,9% | 41,3% | 57,0% | 61,3% |
| 2023 | 60,4% | 60,5% | 54,6% | 87,1% |
| 2024 | 74,2% | 73,8% | 48,5% | 72,9% |
| 2025 | 70,8% | 70,6% | 52,6% | 61,9% |
| Razem 2006–2024 | 59,4% | 46,5% | 40,6% | 66,2% |
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Zawodów Prawniczych, "Analiza wyników egzaminów wstępnych na aplikacje: adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą" (dane do 2024 r. włącznie, publikacja marzec 2025); wiersz 2025 — oficjalne komunikaty KIRP (radcowska, adwokacka) i KRN (notarialna) z września 2025 r. Wiersz "Razem" to skumulowana zdawalność Ministerstwa za lata 2006–2024 (19 lat dla adwokackiej/radcowskiej/notarialnej, 17 lat dla komorniczej) i nie obejmuje jeszcze sesji 2025 r. Komornicza dołączyła do egzaminów wstępnych dopiero w 2008 r., stąd brak danych za 2006–2007.
Trzy wnioski, które nie są oczywiste, dopóki nie zestawi się wszystkich czterech aplikacji obok siebie:
1. Adwokacka niemal zawsze bije radcowską — ale o włos, i ta różnica się kurczy. Na 20 porównywalnych lat (2006–2025) zdawalność adwokacka była wyższa od radcowskiej w 16 z nich (80%). Radcowska wygrała tylko w 2007, 2008, 2019 i 2023 r. — i to zwykle ułamkiem punktu procentowego (w 2008 r. różnica wynosiła 0,1 pp, w 2023 r. — 0,1 pp). W trudnych latach 2006–2013 różnica potrafiła sięgać 8–12,5 punktu procentowego (największa w 2006 r.: 39,2% wobec 26,7%), ale w ostatnich czterech sesjach (2021, 2022, 2024, 2025) rozjazd zmalał do mniej niż jednego punktu procentowego za każdym razem. Radcowska i adwokacka to dziś praktycznie ten sam poziom trudności — co ma sens, bo od nowelizacji z 2009 r. oba egzaminy są przygotowywane przez wspólny zespół i mają gwarantowany identyczny poziom trudności w całym kraju.
2. Notarialna to strukturalnie najtrudniejsza z czterech aplikacji — nie tylko w pojedynczych latach, ale w całej 19-letniej historii. Skumulowana zdawalność notarialnej za 2006–2024 to 40,6% — najniższa spośród wszystkich czterech, poniżej nawet radcowskiej (46,5%). W siedmiu z 19 lat (2006, 2008, 2010–2011, 2013, 2016, 2018) zdawalność notarialna spadała poniżej 35%, z dramatycznym dnem w 2006 r. (4,5% — praktycznie nikt wtedy nie zdał) i w 2011 r. (15,4%). Zdarzają się pojedyncze dobre lata (55,0% w 2019 r., 57,0% w 2022 r.), ale trend długoterminowy jest jednoznaczny: to najtrudniejszy próg wejścia spośród czterech zawodów.
3. Komornicza to nie stały poziom trudności, tylko loteria. Zdawalność komornicza wahała się od 29,3% (2019 r.) do 96,6% (2009 r.) — rozstęp 67,3 punktu procentowego, wielokrotnie większy niż w pozostałych trzech aplikacjach. Częściowo tłumaczy to mała liczba kandydatów: w 2025 r. do egzaminu komorniczego przystąpiło zaledwie 84 osoby (dla porównania: 2642 na radcowską), więc każde kilka wyników mocniej przesuwa procent zdawalności niż przy większej próbie. Kto rozważa komorniczą jako "łatwiejszą alternatywę" na podstawie jednego dobrego rocznika, powinien spojrzeć najpierw na tę zmienność.
Dlaczego ostatnie lata są wyjątkowo łaskawe
Warto pamiętać, skąd bierze się dzisiejszy, historycznie wysoki poziom zdawalności (70%+ zarówno na radcowskiej, jak i adwokackiej w 2024 i 2025 r.). Nowelizacja przepisów o egzaminach wstępnych z 2009 r. obniżyła próg zaliczenia z 75% do 66% poprawnych odpowiedzi — pozytywny wynik od tamtej pory wymaga minimum 100 ze 150 pytań testowych, zamiast dawnych ok. 113. To strukturalna, trwała zmiana zasad, a nie chwilowa łaskawość komisji egzaminacyjnej. Mimo to lata 2010–2020 pokazują, że sam niższy próg nie gwarantuje wysokiej zdawalności — w tym okresie radcowska wielokrotnie spadała poniżej 50% (2010: 25,0%; 2015: 34,4%; 2016: 40,4%; 2020: 49,2%). Dopiero sesje 2021–2025 ustabilizowały się trwale w przedziale 58–74% dla radcowskiej. Historia pokazuje więc, że pojedynczy dobry rocznik (jak 2024 czy 2025) nie jest gwarancją, że kolejna sesja będzie równie łaskawa — zakres tematyczny i poziom trudności pytań wciąż zmienia się rok do roku.
Co to oznacza dla przygotowań do egzaminu 2026
Jeśli podchodzisz do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, dwie rzeczy wynikają z powyższych danych wprost. Po pierwsze: radcowska ma dziś praktycznie identyczny poziom trudności co adwokacka, więc argument "radcowska jest łatwiejsza" nie ma dziś oparcia w danych — o wyborze aplikacji powinny decydować inne czynniki niż domniemana łatwość egzaminu wstępnego. Po drugie: 19-letnia historia zdawalności — od 11,8% w 2008 r. po 76,5% w 2009 r. — pokazuje, że poziom trudności pojedynczej sesji bywa nieprzewidywalny, więc jedynym pewnym zabezpieczeniem jest solidne przygotowanie na realnych pytaniach z ostatnich lat, a nie założenie, że "ostatnio było łatwo, to i teraz będzie".
To samo wnioskowanie dotyczy osób przygotowujących się do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką — różnica w zdawalności między obiema aplikacjami jest dziś statystycznie znikoma (70,8% vs 70,6% w 2025 r.), więc identyczna strategia przygotowania ma sens niezależnie od wybranej korporacji. Zobacz pakiet pytań do egzaminu na aplikację adwokacką, oparty na tym samym, wspólnym dla obu aplikacji zestawie pytań Ministerstwa Sprawiedliwości.
Metodologia
Dane za lata 2006–2024 pochodzą z oficjalnego raportu Ministerstwa Sprawiedliwości (Departament Zawodów Prawniczych) "Analiza wyników egzaminów wstępnych na aplikacje: adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą", datowanego 28 września 2024 r. (wersja z Popowa, 11 marca 2025 r.), opublikowanego pod adresem kirp.pl/wp-content/uploads/2025/03/ oraz zmirrorowanego przez gov.pl/attachment/24405dae-b965-4200-8080-7ebbf9e7d502. Raport podaje zdawalność każdej z czterech aplikacji rok po roku od 2006 r. (adwokacka, radcowska, notarialna) i od 2008 r. (komornicza), a także łączną liczbę kandydatów (166 092 osoby) i zdających (79 656 osób, 48%) za cały okres.
Dane za sesję 2025 r. pochodzą z osobnych, oficjalnych komunikatów każdej korporacji zawodowej, publikowanych po egzaminie z 27 września 2025 r.: Krajowej Izby Radców Prawnych dla radcowskiej (2642 kandydatów, 1864 wyników pozytywnych, 70,6%) i adwokackiej (2096 kandydatów, 1484 wyników pozytywnych, 70,8%), oraz Krajowej Rady Notarialnej dla notarialnej (494 kandydatów, 260 wyników pozytywnych, 52,6%) i odpowiedniego komunikatu dla komorniczej (84 kandydatów, 52 wyników pozytywnych, 61,9%). Wiersz "Razem 2006–2024" w tabeli to bezpośredni cytat ze skumulowanego wskaźnika podanego w oficjalnym raporcie Ministerstwa i nie obejmuje jeszcze sesji 2025 r., która nie została do niego jeszcze włączona w chwili publikacji raportu.
Chcesz podejść do egzaminu 2026 lepiej przygotowany niż średnia z powyższej tabeli? Zobacz nasz pakiet 300 prawdziwych pytań z dwóch ostatnich oficjalnych zestawów Ministerstwa Sprawiedliwości (2024 i 2025), z podstawą prawną każdej odpowiedzi, oraz symulację egzaminu online wiernie odtwarzającą realne warunki: 150 pytań, 150 minut, bez punktów ujemnych.