Certyfikat B1 z języka polskiego: dlaczego liczba zdających wzrosła 27-krotnie od 2016 roku

Egzamin, który zdaje coraz więcej osób — i coraz częściej z realnej konieczności

5-6 grudnia 2026 r. odbędzie się ostatnia w tym roku sesja Państwowego Certyfikatu Językowego z języka polskiego jako obcego na poziomie B1 dla dorosłych. Rejestracja online rusza 5 października 2026 r. o godz. 10:00 i trwa do wyczerpania limitu miejsc w wybranym ośrodku — a ośrodków, mimo że jest ich już 65 w całej Polsce, z roku na rok brakuje szybciej.

Nie jest to przypadek. Według danych Państwowej Komisji ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, liczba zdających wzrosła z nieco ponad tysiąca osób w 2016 r. do 27 518 osób w 2025 r. — niemal 27-krotny wzrost w ciągu dekady. Szef Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), która nadzoruje system certyfikacji, mówi wprost o "dynamicznym wzroście" liczby zdających. Poziom B1 zdecydowanie dominuje: w 2025 r. do tego poziomu podeszło 21 830 osób — 79,3% wszystkich zdających w tym roku, znacznie więcej niż B2 (2188), C1 (2931) czy C2 (zaledwie 37).

Dlaczego akurat B1 — i dlaczego akurat teraz

Certyfikat B1 nie jest przypadkowym wyborem poziomu. To dokładnie próg językowy wymagany w procedurze uznania za obywatela polskiego — jednej z dróg do obywatelstwa dla cudzoziemców mieszkających w Polsce. Znajomość języka na tym poziomie musi być potwierdzona oficjalnym dokumentem: świadectwem ukończenia szkoły w Polsce, świadectwem szkoły za granicą z polskim językiem nauczania, albo Certyfikatem Znajomości Języka Polskiego wydanym przez Państwową Komisję.

Tu pojawia się świeża zmiana, o której wielu kandydatów jeszcze nie wie: od 1 lipca 2025 r. świadectwa ukończenia szkół policealnych w Polsce przestały być akceptowane jako potwierdzenie znajomości języka polskiego w postępowaniach o uznanie za obywatela polskiego. Dla części cudzoziemców, którzy wcześniej mogli polegać na dyplomie ukończenia szkoły, jedyną pozostałą realną ścieżką stał się ten egzamin państwowy — co wprost tłumaczy, dlaczego ośrodki egzaminacyjne szybciej się zapełniają.

Pułapka: 50% z KAŻDEGO modułu, nie ze średniej

Najczęstszy błąd w planowaniu nauki to założenie, że liczy się wynik łączny. Tak nie jest. Dla dorosłych zdających poziom B1 próg zaliczenia wynosi co najmniej 50% punktów z każdego modułu części pisemnej osobno, plus co najmniej 50% z części ustnej — nie średnia z całości. Część pisemna dzieli się na cztery moduły po 30 punktów (rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstów pisanych, poprawność gramatyczna, pisanie — 120 punktów łącznie), a część ustna to odrębne 40 punktów.

Matematyczna konsekwencja: kandydat, który świetnie radzi sobie z gramatyką i pisaniem, ale ma wynik poniżej 50% z rozumienia ze słuchu, nie zda egzaminu — niezależnie od wysokiego wyniku łącznego. To realna pułapka dla osób uczących się głównie konwersacyjnie albo głównie z podręcznika. Przy planowaniu nauki do sesji grudniowej warto rozkładać wysiłek równomiernie na wszystkie pięć modułów, a nie inwestować w ten, który wydaje się "najłatwiejszy do podciągnięcia".

Koszt i logistyka sesji grudniowej

Opłata egzaminacyjna dla poziomu B1 wynosi ok. 150 euro za sam egzamin plus 20 euro za wydanie certyfikatu — łącznie ok. 170 euro (w 2026 r. zwykle w okolicach 730 zł, zależnie od ośrodka). Po rejestracji online kandydat otrzymuje e-mail z numerem konta i kwotą do wpłaty w ciągu jednego dnia roboczego — spóźnienie z przelewem może oznaczać utratę miejsca, bo limity są twarde. Certyfikat, raz uzyskany, jest ważny bezterminowo i nie wymaga odnawiania.

Dla kogo realnie jest ten certyfikat

Poza uznaniem za obywatela polskiego, certyfikat B1 (lub wyższy) jest też powszechnie akceptowanym dokumentem przy: ubieganiu się o Kartę Polaka, rekrutacji na polskie uczelnie dla kandydatów z zagranicy, oraz w części procedur uznawania kwalifikacji zawodowych, gdzie pracodawca lub izba zawodowa wymaga formalnego potwierdzenia poziomu językowego. To jeden z niewielu dokumentów językowych w Polsce z bezpośrednim umocowaniem ustawowym, a nie tylko marketingowym znaczeniem "certyfikatu".

Metodologia

Dane o liczbie zdających (ponad 1000 w 2016 r., 27 518 w 2025 r., w tym 21 830 na poziomie B1) oraz liczbie ośrodków (65 w 2025 r.) pochodzą z oficjalnych statystyk Państwowej Komisji ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, publikowanych na certyfikatpolski.pl, oraz z wypowiedzi szefa NAWA cytowanej przez Naukę w Polsce (PAP). Terminy sesji 2026 i zasady rejestracji potwierdzone na harmonogramie certyfikatpolski.pl i na stronie Uniwersytetu Łódzkiego, organizatora sesji grudniowej. Progi zaliczenia i struktura punktowa modułów potwierdzone w oficjalnym FAQ certyfikatpolski.pl. Zmiana przepisów dot. świadectw szkół policealnych (od 1 lipca 2025 r.) potwierdzona na portalu powroty.gov.pl. Nie podajemy oficjalnego wskaźnika zdawalności (% zdających/niezdających) dla sesji B1, ponieważ Komisja nie publikuje go w rozbiciu per sesja czy poziom w publicznie dostępnych statystykach.